Tối nay tôi muốn hỏi bạn một câu: Nếu “chậm” không phải là thua thì sao? Nếu “chậm” là cách duy nhất để đi được lâu thì sao?
XÃ HỘI DẠY CHÚNG TA: NHANH LÀ GIỎI
Từ nhỏ, chúng ta được dạy: Ai học nhanh là thông minh. Ai kiếm tiền nhanh là tài giỏi. Ai lên chức nhanh là có năng lực. Ai thành công sớm là người chiến thắng. Và ai chậm? Ai chậm là kém. Ai chậm là lạc hậu. Ai chậm là thua cuộc. Chúng ta sống trong một thế giới tôn thờ tốc độ.
TÔI ĐÃ TỪNG SỐNG NHANH
Năm 2011-2012, tôi 23-24 tuổi. Tôi kiếm 200 triệu/tháng từ đào tạo phát triển bản thân. Người ta nhìn tôi và nói: “Anh ấy giỏi quá.” Tôi cũng nghĩ vậy. Tôi nghĩ: “Mình nhanh vì mình giỏi.” Tôi tiêu tiền nhanh. Tôi quyết định nhanh. Tôi mở rộng nhanh. Tôi không dừng lại để hỏi: “Mình đang xây trên nền gì?” “Nền móng này có vững không?” “Nếu ngày mai mọi thứ thay đổi, mình còn gì để giữ?”
Rồi năm 2013, tôi 25 tuổi, tôi mất hết. Nhanh như cách tôi lên.
SAU ĐÓ TÔI HỌC ĐƯỢC: NHANH KHÔNG PHẢI GIỎI
Năm 2013, sau khi mất hết, tôi sang Singapore. Một phần vì công việc. Một phần vì chạy trốn. Ở Singapore, tôi sa vào casino. 7 tháng liền. Mất hết. Năm 2014, tôi 26 tuổi, về Việt Nam. Không một xu. Phải ở nhờ nhà người quen. Mỗi ngày chỉ có 20,000 đồng để ăn uống. Tôi phải đi bán quần sịp ở chợ. Từ con số 0. Lại một lần nữa.
Ngồi ở chợ, nhìn người qua lại, nhìn những học viên cũ đi ngang qua lảng tránh ánh mắt, tôi mới hiểu: Nhanh không có nghĩa là giỏi. Nhanh chỉ có nghĩa là… nhanh. Nhưng: Nhanh lên cái gì? Nhanh theo hướng nào? Nhanh có bền không? Nhanh có để lại gì không? Đó mới là câu hỏi quan trọng.
Tôi đã nhanh. Rất nhanh. Từ 0 lên 200 triệu/tháng trong 3 năm (2009-2012). Nhưng tôi không bền. Vì tôi không có: Hệ thống vững (mọi thứ dựa vào tôi). Đội ngũ tin cậy (người ta theo vì tiền, không phải vì niềm tin). Văn hóa bền vững (không có giá trị cốt lõi, chỉ có mục tiêu doanh thu). Mối quan hệ lâu dài với khách hàng (bán một lần rồi thôi, không ai quay lại). Tôi chỉ có tiền đến nhanh và đi nhanh. Và khi tiền đi hết, tôi không còn gì.
BÂY GIỜ TÔI CHỌN CHẬM
Không phải vì tôi yếu hơn. Không phải vì tôi già hơn. Mà vì tôi muốn đi được lâu hơn. Sau khi ngã 2 lần (2013 mất hết từ đào tạo, 2020-2023 khủng hoảng DiLi Media), tôi hiểu: Thắng nhanh không quan trọng. Đứng vững mới quan trọng.
CÁCH CŨ: CHẠY 100M
Trước đây, tôi nghĩ kinh doanh như chạy 100m. Ai nhanh nhất thắng. Nên tôi: Chốt đơn nhanh (không quan tâm khách có hài lòng không). Mở rộng nhanh (không quan tâm đội ngũ có vững không). Kiếm tiền nhanh (không quan tâm có tích lũy được gì không). Và tôi thắng. Nhưng chỉ trong 100m đầu. Sau đó? Tôi ngồi bên đường thở. Mệt. Kiệt sức. Không đi tiếp được.
CÁCH MỚI: CHẠY MARATHON
Bây giờ tôi hiểu: kinh doanh không phải chạy 100m. Kinh doanh là chạy marathon. 42km. Không phải 100m. Và ở km thứ 30, bạn sẽ thấy: Người chạy nhanh nhất lúc đầu, giờ đang ngồi bên đường. Còn người chạy đều, chạy chậm, giữ nhịp thở, giữ năng lượng – vẫn đang tiến. Tích Sản Dòng Tiền là triết lý của người chạy marathon.
CHẬM = XÂY NỀN
Tháng 1-3: Tôi không vội bán nhiều. Tôi dành thời gian: Học kỹ sản phẩm (không phải đọc lướt, mà học sâu, học kỹ). Hiểu sâu vấn đề sức khỏe khách hàng (viêm dạ dày là gì, hội chứng ruột kích thích diễn ra như thế nào). Rèn kỹ năng tư vấn, chốt đơn, chăm sóc (mỗi ngày cải thiện một chút).
Người khác hỏi: “Sao anh không chạy quảng cáo nhiều hơn để có khách nhanh?” Tôi nói: “Tôi đang xây nền. Nền chưa vững, xây nhà làm gì?” Nếu tôi chưa hiểu sản phẩm mà đã bán nhiều – khách hỏi, tôi trả lời sai. Họ mất niềm tin. Họ không bao giờ quay lại. Chậm ở đây không phải lãng phí thời gian. Chậm ở đây là đầu tư.
CHẬM = XÂY TIN
Tháng 4-6: Tôi không vội mở rộng. Tôi dành thời gian: Chăm sóc 30-40 khách đầu tiên thật tốt. Hỏi thăm: “Dùng sao rồi chị?” Nhắc nhở: “Nhớ uống đúng liều nhé anh.” Quan tâm: “Tuần này thấy cải thiện gì chưa?” Để họ thấy hiệu quả. Để họ tin tôi. Để họ mua lại. Để họ giới thiệu người thân.
Người khác hỏi: “Sao anh không tuyển thêm người để mở rộng nhanh?” Tôi nói: “Tôi đang xây niềm tin. Chưa có niềm tin từ khách hàng, tuyển người về làm gì? Dạy họ bán kiểu gì khi tôi chưa biết cách nào tạo niềm tin tốt nhất?” Chậm ở đây không phải sợ hãi. Chậm ở đây là thận trọng.
CHẬM = XÂY HỆ THỐNG
Sau tháng 6: Tôi mới bắt đầu mở rộng. Vì lúc này: Tôi có cơ sở khách hàng vững (100-150 người). Tôi có quy trình rõ ràng (biết cách nào hiệu quả, cách nào không). Tôi biết cách đào tạo người mới (vì tôi đã đi qua từ tháng 1). Tôi biết cách nhân rộng (không phải đoán, mà đã chứng minh). Lúc này tôi mở rộng – nhanh mà vững. Không phải nhanh mà loạng choạng. Không phải nhanh mà thiếu nền móng. Chậm 6 tháng để nhanh 10 năm.
CÂU HỎI CHO BẠN
Bạn đang chạy 100m hay marathon? Nếu bạn đang chạy 100m: Bạn chỉ nhìn vào doanh thu tháng này. Bạn lo lắng nếu tháng này thấp hơn tháng trước. Bạn cảm thấy mệt vì phải chạy liên tục. Bạn không có thời gian nghỉ ngơi. Bạn không có thời gian học. Bạn sống trong trạng thái căng thẳng.
Nếu bạn đang chạy marathon: Bạn nhìn vào 6 tháng, 1 năm, 3 năm. Bạn hiểu tháng 1-3 là xây nền, không phải lo doanh thu. Bạn cảm thấy nhẹ nhàng vì đang đi đúng hướng. Bạn có thời gian để học, để nghỉ, để sống. Bạn có thời gian để chăm sóc gia đình. Bạn sống trong trạng thái bình yên.
TÔI KHÔNG CẠNH TRANH VỚI NGƯỜI CHẠY 100M
Có người hỏi tôi: “Anh, em thấy người ta làm 3 tháng đã 100 triệu/tháng. Sao anh nói phải 6 tháng?” Tôi trả lời: “Tôi không cạnh tranh với người chạy 100m. Họ nhanh hơn tôi ở km đầu tiên – đúng. Nhưng ở km thứ 30 – tôi vẫn chạy, họ đã ngồi bên đường.” Tôi không cần thắng ở tháng thứ 3. Tôi chỉ cần vẫn đứng vững ở năm thứ 3, năm thứ 5, năm thứ 10. Và khi tôi 50 tuổi, tôi vẫn có hệ thống đang vận hành, vẫn có khách hàng trung thành, vẫn có đội ngũ tin cậy. Còn những người chạy nhanh? Nhiều người đã dừng từ lâu.
NẾU BẠN HỎI: “VẬY TÔI CÓ CHẬM QUÁ KHÔNG?”
Không. Bạn không chậm. Bạn đang đi đúng tốc độ để não bộ học, khách hàng tin, hệ thống vững. Não bộ cần 6 tháng để hình thành kỹ năng. Khách hàng cần 2-6 tháng để tin và mua lại. Hệ thống cần 6 tháng để ổn định. Đó không phải chậm. Đó là đủ tháng. Em bé cần 9 tháng 10 ngày. Nếu sinh ở tháng thứ 6 – đó không phải nhanh. Đó là sinh non. Em bé yếu. Nếu sinh ở tháng thứ 9 – đó không phải chậm. Đó là đủ tháng. Em bé khỏe.
TÔI ĐÃ TỪ CHẠY NHANH
Tôi đã thử nhanh. Năm 23-24 tuổi, tôi kiếm 200 triệu/tháng. Năm 25 tuổi, tôi mất hết. Năm 26 tuổi, tôi về VN không một xu, 20,000đ/ngày, ngồi bán quần sịp ở chợ. Tôi đã trả giá cho cái “nhanh” đó. Bây giờ tôi 37 tuổi. Tôi chọn chậm. Không phải vì tôi yếu. Mà vì tôi muốn bền.
KẾT
Tôi không dạy bạn làm giàu nhanh. Tôi dạy bạn làm giàu bền. Nhanh là giỏi – chỉ khi bạn đã có nền từ trước. Nhưng nếu bạn mới bắt đầu – chậm là cách duy nhất để không gãy giữa đường. Tôi không cạnh tranh với người chạy 100m. Tôi đang chạy marathon. Và 10 năm sau, tôi vẫn sẽ đang chạy. Còn những người chạy nhanh? Họ đã dừng từ lâu.